41. eskadra lotnictwa taktycznego
Powstanie i zadania eskadry
41 eskadra lotnictwa taktycznego wraz z 22. Bazą Lotniczą powstała 1 stycznia 2001 roku w miejsce rozwiązanego 41 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego. Pierwszym dowódcą eskadry został mjr pil. dr Jan Rajchel. Główne zadania 41. elt obejmują zwalczanie obiektów powietrznych, naziemnych i nawodnych przeciwnika.
Wyposażenie jednostki - wdrożenie do eksploatacji samolotu MiG-29
Aktualnie na wyposażeniu 41 elt znajdują się samoloty MiG-29 oraz TS-11 Iskra. Malborskie MiGi-29 to egzemplarze pozyskane z Niemiec, dzięki umowie jaką w styczniu 2002 roku zawarli ministrowie obrony Niemiec i Polski. Samoloty zakupione za symboliczne 1 euro stacjonowały w bazie Laage i były eksploatowane przez JG 73 Steinhoff. Po oficjalnej uroczystości przekazania samolotów w Laage (26.09.2003) maszyny przylatywały do Bydgoszczy, by w tamtejszych Wojskowych Zakładach Lotniczych nr 2 przejść niezbędne przeglądy i remonty. Jeszcze przed zakończeniem przez 41 elt eksploatacji samolotów MiG-21 (19.12.2003 - było to również oficjalne zakończenie eksploatacji tego typu statku powietrznego w Polsce) kadra eskadry i 22. Bazy Lotniczej zapoznawała się, dzięki kolegom z Mińska Mazowieckiego, z nowym typem samolotu - MiG-29. Szkolenie teoretyczne obejmowało początkowo wykłady z budowy i eksploatacji samolotu MiG-29. Od lipca 2004 szkolenie praktyczne realizowała grupa techników, a na początku 2005 roku, na lotnisku 23 Bazy Lotniczej w Mińsku Mazowieckim, pierwsi piloci malborskiej eskadry zasiedli za sterami "smokerów"- byli to mjr pil. Mariusz Biajgo (dziś dowódca eskadry), kpt. pil. Andrzej Adamski, kpt. pil. Leszek Błach i kpt. pil. Mirosław Zima. Pierwszy MiG-29 dla 41 elt wylądował na malborskim lotnisku 6 maja 2005 roku. Był to egzemplarz szkolno - bojowy o numerze bocznym 4115.
Oficjalne rozpoczęcie praktycznego szkolenia na nowym typie samolotu odbyło się 7 czerwca 2005 roku. Lot inuguracyjny na MiG-u 29UB wykonał ówczesny dowódca eskadry (dziś dowódca 22 Bazy Lotniczej) ppłk pil. Robert Dziadczykowski z dowódcą 1 elt ppłk pil. Stefanem Rutkowskim. Szkolenie kolejnych pilotów nabierało tempa, a eskadra wkrótce weszła w system dyżurów bojowych na macierzystym lotnisku (od października 2006 roku), odciążając z tego zadania 1 elt.
Udział w ćwiczeniach
Dowódcy eskadry
- ppłk pil. dr Jan Rajchel (od 1.01.2001 do 20.01.2004, dziś w stopniu gen. bryg. pil. komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie).
- ppłk dypl. pil. Robert Dziadczykowski (od 21.01.2004 do 03.10.2006, dziś w stopniu pułkownika, dowódca 22 Bazy Lotniczej)
- ppłk pil. Robert Kozak (od 01.12.2006 do 29.10.2007, aktualnie dowódca 1. elt)
- ppłk pil. Mariusz Biajgo (od 30.10.2007, jednocześnie wyznaczony na dowódcę PKW Orlik 2)
Tradycje 41 elt
Zgodnie z decyzją ministra ON (249/MON z 17.10.2001) malborska eskadra przejęła sztandar i odznakę 41 Pułku Lotnictwa
Myśliwskiego oraz dziedziczy tradycje toruńskich i malborskich jednostek:
- 4 Eskadry Lotniczej;
- 4 Eskadry Wywiadowczej "Toruńskiej";
- eskadry szkolnej Oficerskiej Szkoły Obserwatorów Lotnictwa;
- 141 i 142 Eskadry Myśliwskiej 4. Pułku Lotniczego;
- 306. Dywizjonu Myśliwskiego "Toruńskiego" Blackpool;
- 41 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego.
Aktualnie na wyposażeniu 41 elt znajdują się samoloty MiG-29 oraz TS-11 Iskra. Malborskie MiGi-29 to egzemplarze pozyskane z Niemiec, dzięki umowie jaką w styczniu 2002 roku zawarli ministrowie obrony Niemiec i Polski. Samoloty zakupione za symboliczne 1 euro stacjonowały w bazie Laage i były eksploatowane przez JG 73 Steinhoff. Po oficjalnej uroczystości przekazania samolotów w Laage (26.09.2003) maszyny przylatywały do Bydgoszczy, by w tamtejszych Wojskowych Zakładach Lotniczych nr 2 przejść niezbędne przeglądy i remonty. Jeszcze przed zakończeniem przez 41 elt eksploatacji samolotów MiG-21 (19.12.2003 - było to również oficjalne zakończenie eksploatacji tego typu statku powietrznego w Polsce) kadra eskadry i 22. Bazy Lotniczej zapoznawała się, dzięki kolegom z Mińska Mazowieckiego, z nowym typem samolotu - MiG-29. Szkolenie teoretyczne obejmowało początkowo wykłady z budowy i eksploatacji samolotu MiG-29. Od lipca 2004 szkolenie praktyczne realizowała grupa techników, a na początku 2005 roku, na lotnisku 23 Bazy Lotniczej w Mińsku Mazowieckim, pierwsi piloci malborskiej eskadry zasiedli za sterami "smokerów"- byli to mjr pil. Mariusz Biajgo (dziś dowódca eskadry), kpt. pil. Andrzej Adamski, kpt. pil. Leszek Błach i kpt. pil. Mirosław Zima. Pierwszy MiG-29 dla 41 elt wylądował na malborskim lotnisku 6 maja 2005 roku. Był to egzemplarz szkolno - bojowy o numerze bocznym 4115.
Oficjalne rozpoczęcie praktycznego szkolenia na nowym typie samolotu odbyło się 7 czerwca 2005 roku. Lot inuguracyjny na MiG-u 29UB wykonał ówczesny dowódca eskadry (dziś dowódca 22 Bazy Lotniczej) ppłk pil. Robert Dziadczykowski z dowódcą 1 elt ppłk pil. Stefanem Rutkowskim. Szkolenie kolejnych pilotów nabierało tempa, a eskadra wkrótce weszła w system dyżurów bojowych na macierzystym lotnisku (od października 2006 roku), odciążając z tego zadania 1 elt.
Udział w ćwiczeniach
Kadra eskadry i wcześniej pułku brała udział w wielu ćwiczeniach, zarówno krajowych, jak i sojuszniczych. Były to m. in. NAM (NATO Air Meet), Strong Resolve, Chopin, Clean Hunter, Polish Dancer. Już po wyposażeniu w samoloty MiG-29 jednostka brała udział w ćwiczeniu Lone Eider (walki powietrzne z szóstką brytyjskich Tornado F.3, 2006), Belgian Dancer (belgijskie F-16, 2006), Anakonada (2006) oraz Orzeł (2007). Eskadra regularnie bierze również udział w comiesięcznych treningach Fruit Fly z samolotami AWACS oraz treningach Renegade. Malborskie migi brały także udział w "ostrych strzelaniach" - na poligonie w Wicku Morskim piloci odpalali pociski powietrze - powietrze, a na poligonie Jagodne przy pomocy bomb i niekierowanych pocisków rakietowych niszczyli cele naziemne - stosowne oznaczenia widnieją na niektórych samolotach.
Dowódcy eskadry
- ppłk pil. dr Jan Rajchel (od 1.01.2001 do 20.01.2004, dziś w stopniu gen. bryg. pil. komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie).
- ppłk dypl. pil. Robert Dziadczykowski (od 21.01.2004 do 03.10.2006, dziś w stopniu pułkownika, dowódca 22 Bazy Lotniczej)
- ppłk pil. Robert Kozak (od 01.12.2006 do 29.10.2007, aktualnie dowódca 1. elt)
- ppłk pil. Mariusz Biajgo (od 30.10.2007, jednocześnie wyznaczony na dowódcę PKW Orlik 2)
Tradycje 41 elt
Zgodnie z decyzją ministra ON (249/MON z 17.10.2001) malborska eskadra przejęła sztandar i odznakę 41 Pułku Lotnictwa
Myśliwskiego oraz dziedziczy tradycje toruńskich i malborskich jednostek:
- 4 Eskadry Lotniczej;
- 4 Eskadry Wywiadowczej "Toruńskiej";
- eskadry szkolnej Oficerskiej Szkoły Obserwatorów Lotnictwa;
- 141 i 142 Eskadry Myśliwskiej 4. Pułku Lotniczego;
- 306. Dywizjonu Myśliwskiego "Toruńskiego" Blackpool;
- 41 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego.
źródła:
Czyżyk H., Lotniczy Mabork, Przegląd Sił Powietrznych, Warszawa 2008, nr 2.
Bogdański M., Budniak K., Sałata D., Wrona A., Aeroplan, Warszawa 2006, nr 5/6.
Informacje MON, DSP.
